Tuvalet Eğitimi | Psikoloji ve Danışmanlık

Tuvalet Eğitimi

tuvalet-egitimi

Tuvalet eğitimi çocuk gelişiminin önemli aşamalarından biridir, bu eğitim kimi çocuklar için sadece bir kaç gün iken bazıları için ise bir kaç ay hatta yıllar boyunca sürer. Amacımız sizi tuvalet eğitiminin aşamaları konusunda bilgilendirerek işinizi bir ölçüde kolaylaştırmak.

1. Çocuğunuz hazır mı?

Genellikle anne-babalar iki buçuk yaşına geldi mi, bu iş için bebeklerinin hazır olduğunu düşünürler. Oysa işin aslı bazen böyle olmayabilir. Çocuğunuzun tuvalet ve banyodaki tavırlarını gözleyin, başkalarını taklit ediyor mu? Onu, zamanından önce, bu işe hazır olmadan zorlamayın

2. Doğru ve uygun malzemeyi satın alın

Çocuğunuzun boyuna uygun lazımlık ya da klozete uygulanabilir oturak alın. En önemli özellik, çocuğun otururken ayaklarının yere değmesidir. Bu durumda barsak hareketleri başlayınca, yerden destek alabilecektir. Bu konuda resimli bir kitap çok işinize yarayabilir.

3. Bir rutin oluşturun

Çocuğunuzu, günde bir kez giyinik olarak lazımlığa oturtun. Bu, kahvaltıdan sonra, banyodan önce ya da barsak hareketlerinin başladığı herhangi bir zaman olabilir. Burada amacımız, bebeğin, lazımlığa alışması, onu günlük rutinin bir parçası olarak görmeye başlamasıdır. Oturmak istemezse, bırakın. Sakın onu zorla lazımlığa oturtmaya çalışmayın. Hele korkmuşsa, sakın sakın zorlamayın! Bu durumda, lazımlığı bir kaç haftalığına bir kenara koyun, ardından tekrar deneyin. Oturursa iyi, ama ona neden oraya oturması gerektiğini anlatmaya çalışmayın! Unutmayın, sadece onu lazımlığa alıştırıyorsunuz ve bu iş için en uygun yer neresiyse oraya gidin; oyun odası en uygun yer olabilir!

4. Bezi çıkarın

Onu lazımlığa bezini çıkartarak oturtun. Yine başlangıçta alıştırmak amacıyla! Bu aşamada bir takım açıklamalar yararlı olabilir; anne-babanın, varsa-diğer kardeşlerin ve herkesin bu işi yaptığını ona anlatın. Soyunup tuvalete girmenin erişkince bir davranış olduğunu anlatmaya çalışın ona.

5. Süreci açıklayın

Çocuğa barsak hareketlerinin nereye gideceğini anlatın. Bezine kaka yaptığı zaman, onu lazımlığa oturtun, bezi onun gözü önünde lazımlık içine boşaltın. Bu durum, onun oturma ve kaka üretme arasındaki ilişkiyi anlamasına yardım edecektir. Lazımlığı tuvalete döktükten sonra sifonu ona çektirin –korkuyorsa yapmayın- kakanın nereye gittiğini görsün. Kakadan sonra giyinmeyi ve ellerini yıkamayı öğretin.

6. Bağımsızca hareket etmeye teşvik edin

Tuvaleti geldiğinde lazımlığı kullanması konusunda ona cesaret verin. Ne zaman isterse sizden yardım göreceği konusunda da emin olmasını sağlayın. Ara ara bezini çıkararak külotla dolaşmasına izin verin. Bu sırada lazımlık göz önünde olsun, ona ne zaman isterse oturabileceğini söyleyin ve bunu sık sık hatırlatın.

7. Alt bezinden külota geçin

Eğitim bu aşamaya gelince, kalın bir kumaştan yapılmış ya da tek kullanımlık külotlar giydirin. Bezden olanlar genellikle çocuğun çişini fark etmesi nedeniyle daha çok işe yarar. Tek kullanımlık olanları dışarı çıkarken kullanın. Önce bir kaç saatle başlayın. Geceleri alt bezine devam edin. Yavaş yavaş büyük çocuk külotuna geçme vakti geliyor.

8. Geri dönüşlere hoşgörüyle yaklaşın

Her çocuk tuvalet eğitimi sürecinde ara ara altına kaçıracaktır. Ona kızmayın, cezalandırmayın. Kaslarını kullanmayı öğrenirken bu durum olağandır ve biraz zaman alabilir. Bir kaza durumunda altını temizlerken, bir dahaki sefere lazımlığı kullanmasını ona hatırlatın.

9. Gece eğitimine başlayın

Gündüz sorunu tamamen çözülse bile, gece kontrolü aylar, bazen yıllar sonraya kalabilir. Hemen alt bezini atmaya kalkmayın. Bu durum vücudu tuvalete gitmek için, uyanmak için gereken olgunluğa henüz ulaşmadığını gösterir. Bu aşamada, akşamları sıvı alımını azaltmanız, kuru gecelerin sayısını artıracaktır. Gece çişi gelir ve uyanırsa, size seslenebileceğini ona hatırlatın. Lazımlığını yatağının hemen yanına koymanız da yararlı olabilir. Tuvalet eğitiminin amacı, çocuğun tuvalete gitme davranışını kontrol etmesidir. 12-15 aylar bu eğitim için uygundur. 1-1,5 yas arasında başlatılan eğitim, anne-çocuk arasında bir güç savaşına dönüştürülmemelidir.

Öncelikle çocuğunuzun hangi saatler de tuvalete gittiğini ve ne kadar sure de tuvalette kaldığını tespit ediniz. Onunla birlikte tuvalete gitmeli, onu tuvalete oturtarak yanında beklemelisiniz. Tuvaletini yapmıyor ise 10 dakikadan fazla tuvalette beklemeyiniz.  Bu 3 basamak çocuğunuzun tuvalet ihtiyacı hissettiğinde nereye gitmesi ve ne yapması gerektiği konusunda yol göstericidir. Daha sonra, çocuğunuzu kendi kendine tuvalete gitmesi konusunda desteklemelisiniz.

Tuvalete götürerek oturtun ancak yanında beklemeyin. Ellerini kendisi yıkamalı.

Tuvaletin kapısına kadar getirin, içeri kendisi girmeli. Tuvaletini yaparsa onu güzel bir söz veya davranış ile yüreklendirin.

Bu basamakta çocuğunuz tuvalete kendi başına gitmeli.  Kendi kendine gittikten sonra kapıyı kapatın. Bir basamağı başarmadan diğerine geçmeyiniz. Basarisiz olduğunuz basamakta gerekiyorsa bir alt basamağa dönerek yeniden başlayın.

Geceleri altını ıslatan çocuğun kişilik gelişimi bu durumdan olumsuz etkilenir. Çocuklar psikolojik olarak içe döner ve arkadaş evinde kalamaz, yaz kampları, okul gezileri, spor turnuvalarına katılamaz.

Uykuda işeme durumunun 2-3 yaşlarına kadar normal olduğunu, ondan sonra gece işemelerinin mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini ve bu durumun çocukların kendilerine olan güvenlerini azalttığını söyleyebiliriz. Ülkemizde ilkokul çağındaki 7 çocuktan birisi “enüretik” yani geceleri altına işiyor. Bazen bu durum yetişkin çağı dediğimiz 17-18 yaşlarına kadar devam edebiliyor.


YUKARI